Deprem aninda ilk 60 saniyede ne yapilmali?

Deprem aninda ilk 60 saniye, cogu kisi icin panik ile dogru refleks arasinda gidip gelen kritik bir suredir. Bu nedenle deprem olmadan once zihinsel bir plan hazirlamak, sarsinti basladiginda daha sakin davranmayi kolaylastirir. Ilk kural, bulundugunuz yerde ani ve kontrolsuz sekilde kosmamaktir. Merdivenlere, asansore veya balkona yonelmek yerine, yakindaki saglam bir esyanin yaninda cok-kapan-tutun pozisyonu almak daha guvenlidir. Basinizi ve boynunuzu koruyun, mumkunse masa, koltuk yani veya ic duvar dibi gibi dusebilecek esyalardan uzak bir alan secin.

Sarsinti sirasinda camlardan, devrilebilecek dolaplardan ve agir objelerden uzak durmak onemlidir. Mutfak, vitrin, pencere onu ve raflarin bulundugu alanlar ek risk olusturabilir. Telefonu elinize almak veya sosyal medyaya bakmak yerine once fiziksel guvenliginizi saglayin. Deprem uyarisi uygulamasi kullaniyorsaniz bildirimler size farkindalik saglayabilir, ancak asil kararlarinizi guvenli davranis planiniz belirlemelidir. Uygulama bildirimi almak tek basina yeterli degildir; evde, iste ve okulda hangi noktalarin guvenli oldugunu onceden bilmek gerekir.

Sarsinti bittikten hemen sonra binayi terk etmeniz gerekiyorsa bunu sakin, ayakkabi giyerek ve elektrik, gaz gibi riskleri kontrol ederek yapin. Artci sarsinti ihtimalini unutmayin. Aile afet planiniz varsa daha once belirlediginiz toplanma noktasi ve iletisim yontemini kullanin. Deprem Uyarisi gibi mobil uygulamalar son depremler, konuma gore bildirimler, SOS ve aile guvenligi ozellikleriyle bu surecte yardimci olabilir. Yine de resmi kurum duyurularini takip etmek ve yerel yetkililerin yonlendirmelerine uymak esastir. En iyi hazirlik, deprem olmadan once yapilan kucuk ama duzenli pratiklerle baslar.

Bu adimlari aile icinde tekrar etmek, bilgiyi sadece okunmus bir tavsiye olmaktan cikarip aliskanliga donusturur. Evdeki herkesin yatak odasi, salon ve mutfak icin en yakin guvenli noktayi bilmesi gerekir. Cocuklarla korkutucu olmayan kisa denemeler yapmak, okul ve is yerindeki planlari da konusmak faydalidir. Deprem bildirimi aldiginizda veya sarsinti hissettiginizde amac hizli ama kontrollu hareket etmektir. Bu nedenle uygulama, aile plani ve deprem cantasi birbirini tamamlayan uc hazirlik katmani olarak dusunulmelidir. Hazirlik notlarinizi buzdolabina veya gorunur bir yere asmak, deprem oncesi farkindaligi gunluk hayatin icinde canli tutar ve kriz aninda tereddudu azaltir.